Xiuhpohualli — In Tlapohpohualoni Ilhuicatl
In mexica quinpohua in xihuitl ica in citlaltin, metztli, ihuan in tonatiuh. Huallauh ximocaqui in tlen tlapohpoa in ilhuicatl — ompoalxihuitl matlacxihuitl onnahui tochtli.
Tlen In Xiuhpohualli?
In xiuhpohualli ca in mexica tonalpohualli — ompoalxihuitl ipan matlacxihuitl onnahui in xihuitl. In Mexica quintlapohpoa in xihuitl ica in metztli ihuan in tonatiuh. Amo polihuiz — nemia ipan in calend-yohualli.
In tonalxihuitl ca cempoalxihuitl onnahui tonalli — 365 dias. Xicmachiyoti: 18 metztli omachi, mochi metztli oc cempoalli tonalli. Oc macuilli tonalti nememi ipan in xihuitl — in "Nemontemi".
Itech in xiuhpohualli, in mexica quinpohpoa in yohualli, metztli faza, ihuan in citlaltin. Mochi tlahtol omachi ica in calend-ixtli — tlen ixhuia nemiliztli.
In Metztlafaza Ipan In Xihuitl
Ipan in ompoalxihuitl matlacxihuitl onnahui tonali, in metztli mochihua 12.37 veces. Xicmati quenin monequi ticmachiyoti.
Yancuic Xihuitl
In tlacahualiztli — xihuitl tlapanahuia. Citlaltin tlachialo: Orion ipan in yohualnepantla tlatzintlan. Metztli yancuic ca tlahtol.
Citlallin Ixtlapoa
In equinoxio de primavera — citlallin ixtlapoa. Virgo ommochihua ipan in yohualnepantla. Spica ca tlahuilli.
Pleiades Tlapanahuia
In Pleiades — Tianquiztli — tlapanahuia ipan in yohualnepantla. Mexica quinpohpoa: Tianquiztli ca tianguis citlaltin.
Tonatiuh Calaquiz
In sol equinoxio — yohualli ihuan tonalli ca cempoalli oncnahui. Xicmachiyoti in hora calaquiz tonatiuh.
Scorpius Tlahtoa
In Scorpius — Mictlanpatlani — ixhuia ipan in tlatzintlan ilhuicatl. Yohualli pahtia — citlalcoatl tlahtoa.
Solsticio Tlatzintlan
In solsticio de verano — tonatiuh necia qualli. Sagitarius tlapanahuia ipan yohualnepantla. Milky Way tlahtoa.
Metztli Nemic
In metztli nemic — Luna Llena — mochipa ipan Tecuilhuitontli. Xicmachiyoti in tonalli. Tlapanahuia in yohualnepantla.
Perseid Citlaltin
In Perseid meteor shower ommochihua. Mexica tlatoa: citlallin tlatlazotla. Xitlachia — amo monequi tlamachiyotl.
Milky Way Tlapanahuia
In Citlalcueitl — Via Lactea — tlapanahuia ipan in xochiqualli. Xitlachia ipan tlatlapazol — ixhuia qualli.
Equinoxio Tochtli
In equinoxio otono — yohualli ihuan tonalli omachi. Orion hualmohuica ipan in yohuali. Tlahtol yancuic.
Tleyo Citlaltin
In Orion omachi ipan in calponemi. Pleiades — Tianquiztli — ixhuia ipan tlatzintlan. Tlapanahuia yohualli.
Solsticio Tlatzintlan
In solsticio de invierno — yohualli necia tlacatl. Citlaltin tlapanahuia — mochi omachi. Xicpohpoa in cuicalamatl.
Tonalpohualli — In Xihuitl Sacro
In tonalpohualli ca in sacro calend — 260 tonalli. Amo polihuiz — nemia ipan in ilhuicatl ica in citlallin. In mexica quinpohpoa in calend ica in tonatiuh ihuan in metztli.
Mochi tonalli ca ica name — in tonalli ica numeral ihuan tlahtol. Exempli: Ce Cipactli, Ome Ehecatl, Yei Calli. Ompoalxihuitl tonalti ipan in tonalpohualli — mochi nemez ipan in nemiliztli.
Oc Mochi Omachi
- Matlacxihuitl onnahui tonalli ipan in xiuhpohualli
- 260 tonalli ipan in tonalpohualli
- In "xiuhmolpilli" ca 52 xihuitl
- In metztli ica 29.5 tonalli
- In "Nemontemi" ca 5 tonalli noncualli
Quenin Tictlapohpohuana In Xiuhpohualli
Xicmati in tonalli: In tonalpohualli telpochcali. Xicpohpoa in tonalli in tonalxihuitl. Exempli: oc tonatiuh calaquiz.
Xicmati in metztli faza: Monequi tictlapohpohuana in metztli faza. In metztli nemic ca cempoalxihuitl onnome tonalli.
Xicmachiyoti in cuicalamatl: Xicpohpoa in tlen ticita — tonalpohualli, metztli, citlaltin. In cuicalamatl ca nemiliz.
Xicmati in mapa citlaltin: Xicpohpoa in mapa ipan in tonalli calend. Xicmati quen citlaltin mani ipan in yohuali.
Ximotlapohpohui mochi metztli: Mochi metztli ca tlahtol yancuic. In metztli yancuic — yancuic nemiliztli. Xicpohpoa in tlahtol.
In Citlallin Tlatoa Ica In Calend
Solsticios Ihuan Equinoxios
In 4 tlahtol xihuitl — solsticios y equinoxios — ca tlahtol in citlaltin. Mexica quinpohpoa ica calend. Xicmachiyoti in 4 tonalli.
Metztli Faza Itzintlan
In metztli yancuic — Luna Nueva — ca tlahtol yancuic. Mochi metztli yancuic ixhuia in xihuitl. Xicmachiyoti in tonalli metztli yancuic.
Cuicalamatl Citlallin
In cuicalamatl omachi — xicpohpoa mochi tonalli. Amo monequi digital — zan ximohcuiloa. In tlamachiyotiztli pahtia.
Mapa Tonalpohualli
Xicpohpoa in mapa — quenin citlaltin mani mochi metztli. In mapa ixhuia in ilhuicatl. Amo monequi tlapanahuiztli.
Xicmachiyoti In Ilhuicatl Ica In Calend
In calend-yohualli ca tlen tlapanahuia in ilhuicatl. Huallauh ximocaqui in tlen xicchihua — ximotlapohpohui ica in xiuhpohualli.